Antonis Dimitriou

Έντονη είναι η ανησυχία όλων των κατοίκων της Δυτικής Μακεδονίας αναφορικά με το μέλλον των μονάδων της ΔΕΗ, καθώς και των πολιτών που θερμαίνονται με την τηλεθέρμανη (Κοζάνη, Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο). Σύμφωνα με τις πρόσφατες πληροφορίες, το Υπουργείο και η ΔΕΗ προσπαθούν να επιτύχουν παράταση των ωρών λειτουργίας των συγκεκριμένων μονάδων τους. Δυστυχώς, στο παρά πέντε, οι όποιες προσπάθειες για παράταση υλοποιούνται κάτω από την πίεση πανικού και της μελλοντικής αρνητικής ανάδρασης των Δυτικομακεδόνων, σε μία πιθανή «ψύξη» των πόλεων που τηλεθερμαίνονται.

Περισσότερη θερμική ενέργεια απορρίπτεται από τα καλά θερμομονωμένα σπίτια σε σύγκριση με αυτά χαμηλής έως ανύπαρκτης μόνωσης. Σε απόλυτα μεγέθη, η ενεργειακή κατανάλωση συνεχίζει να μειώνεται καθώς η θερμομονωτική επάρκεια του κτιρίου βελτιώνεται, όμως η τάση των ενοίκων-χρηστών για περαιτέρω κατανάλωση θερμικής ενέργειας ολοένα και αυξάνεται. Η συγκεκριμένη διαπίστωση είναι το αποτέλεσμα της μεγαλύτερης μελέτης που εκπονήθηκε στη Γερμανία αναφορικά με την κατανάλωση θερμικής ενέργειας σε κατοικίες. Η μελέτη εκπονήθηκε για λογαριασμό του Εuropean Association on Consumption-Related Energy Cost (Europäischer Verein zur verbrauchsabhängigen Energiekostenabrechnung E.V.V.E). Το συμπέρασμα του συγκεκριμένου εγχειρήματος ήταν πως όσο καλύτερη είναι η θερμομονωτική συμπεριφορά και τα μέτρα ενεργειακής εξοικονόμησης, τόσο λιγότερη είναι η ανησυχία των ενοίκων-χρηστών για την κατανάλωση θερμικής ενέργειας.

Tον τελευταίο καιρό πολύ κουβέντα γίνεται για το θέμα της οικονομικότερης θέρμανσης σε κατοικίες. Στην περιοχή μας (Κοζάνη) και ειδικότερα όσον αφορά τον αστικό ιστό, το πρόβλημα έχει λυθεί ικανοποιητικά με την εγκατάσταση και λειτουργία της Τηλεθέρμανσης, η οποία παρέχει την οικονομικότερη και συμφέρουσα περιβαλλοντικά λύση για τα νοικοκυριά της πόλης. Τι γίνεται όμως με τα χωριά της περιοχής και τα Δημοτικά Διαμερίσματα που είναι αποκομμένα από το κεντρικό δίκτυο διανομής της Τηλεθέρμανσης και κάθε σκέψη για επέκταση του δικτύου εκεί καταρρέει από άποψη τεχνοοικονομικών ή καθαρά τεχνικών κριτηρίων; To πρόβλημα παραμένει και το δίλλημα μεταξύ πετρελαίου (συμβατικός καυστήρας) ή ξυλολέβητας (είτε pellet είτε ξυλοκάρβουνο) βασανίζει τον κόσμο.

Από το 2015 ο Νόμος 4342 εναρμόνισε την ελληνική νομοθεσία με την Οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου της Ευρώπης, ενσωματώνοντας τις κατευθύνσεις για την Ενεργειακή Απόδοση. Έχει θεσπιστεί πλαίσιο μέτρων για την προώθηση και εφαρμογή των Εθνικών Σχεδίων Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση καθώς και τα αντίστοιχα Καθεστώτα Επιβολής Υποχρέωσης Ενεργειακής Απόδοσης. Από την 1η Ιανουαρίου 2017 θεσπίζεται καθεστώς επιβολής της υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης.  Με τον τρόπο αυτό  εξασφαλίζεται ότι οι διανομείς ενέργειας ή/ και οι εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας που ορίζονται ως υπόχρεα μέρη,  και λειτουργούν στην Ελληνική Επικράτεια, επιτυγχάνουν έναν σωρευτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας στην τελική χρήση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.  

Συχνά λόγος γίνεται για τη χάραξη  εθνικής ενεργειακής πολιτικής τόσο σε Κεντρικό, όσο και σε Περιφερειακό ή Δημοτικό επίπεδο. Δυστυχώς στην Ελλάδα το σύστημα διακυβέρνησης είναι κεντροβαρές αφήνοντας ελάχιστες πρωτοβουλίες στις Περιφέρειες και τους Δήμους, εντάσσοντας  τον όποιο σχεδιασμό και δράση στο αντίστοιχο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα. Στη Δυτική Μακεδονία υπάρχουν ήδη τρείς μεγάλες πόλεις (Κοζάνη, Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο) που θερμαίνονται από δίκτυα τηλεθέρμανσης, ενώ στη φάση της κατασκευής βρίσκεται η τηλεθέρμανση Φλώρινας. Η πηγή θερμότητας για τέτοιου είδους εγκαταστάσεις προέρχεται από την ανακτώμενη θερμότητα στους Θερμοηλεκτρικούς Σταθμούς της ΔΕΗ που βρίσκονται στην περιοχή. Το συγκεκριμένο άρθρο δεν θα αναφερθεί σε μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις. Στόχος είναι η ανάδειξη της πρόκλησης μικρής κλίμακας τηλεθερμάνσεων. Μικρής κλίμακας θεωρούνται συστήματα τηλεθέρμανσης ονομαστικής θερμικής ισχύος 150KW μέχρι 3ΜW.

Πρόσφατα δημοσιεύθηκε στο (προ)νομοσχέδιο για την πώληση Λιγνιτικών Μονάδων της ΔΕΗ μία διάταξη που ουσιαστικά καταργεί τον τρόπο υπολογισμού του γνωστού, στην Περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας, Τοπικού Πόρου Ανάπτυξης (ΤΠΑ). Ο ΤΠΑ αφορά το Τέλος Ανάπτυξης Βιομηχανικών Περιοχών Παραγωγής Ηλεκτρικού Ρεύματος από Λιγνιτικούς Σταθμούς, σε ενεργειακούς Δήμους της Χώρας. Συγκεκριμένα η κατάργηση στο υπό διαμόρφωση νομοσχέδιο αναφέρει: «καταργείται ο λιγνιτικός πόρος που αποδίδεται στις Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου, ο οποίος ήταν στο 0,5% του τζίρου της ΔΕΗ και αντικαθίσταται από ειδικό τέλος ύψους 1,2 ευρώ ανά μεγαβατώρα παραγόμενης από λιγνίτη ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο θα επιβληθεί σε όλους τους παραγωγούς και όχι μόνο στη ΔΕΗ».

Το ανεκμετάλλευτο δυναμικό για θέρμανση και ψύξη από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) παραμένει ιδιαίτερα υψηλό σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρόλες τις συντονισμένες προσπάθειες για την αξιοποίησή του, γεγονός το οποίο καθιστά επιτακτική την προώθηση αποδοτικότερων μέτρων πολιτικής. Στο συγκεκριμένο εγχείρημα κομβικός είναι ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών, αφού δύνανται να συμβάλλουν στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό και εφαρμογή ολοκληρωμένων σχεδίων προώθησης τεχνολογιών ΑΠΕ για θέρμανση και ψύξη. Το Άρθρο 14 της Οδηγία 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση προβλέπει την εκπόνηση από τα Κράτη-Μέλη της περιεκτικής αξιολόγησης του δυναμικού υλοποίησης της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης και της αποδοτικής τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Επιπρόσθετα, τα Κράτη-Μέλη οφείλουν να υιοθετούν πολιτικές με σκοπό την προώθηση της αποδοτικής θέρμανσης και ψύξης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, δίνοντας έμφαση κυρίως στη συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης. Η αξιολόγηση των αποδοτικότερων τεχνο...