Antonis Dimitriou

Το επίκεντρο της έκθεσης, “Συμφωνία τιμολόγησης του άνθρακα και ενεργειακές πολιτικές στις αναπτυσσόμενες χώρες”, είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να επιδιωχθεί ο στόχος της μείωσης των εκπομπών παράλληλα με τις προτεραιότητες που εμφανίζονται στις ενεργειακές πολιτικές των αναπτυσσόμενων χωρών.  Η έκθεση συνοψίζει τα κύρια ευρήματα και χωρίζεται σε τρία μέρη:  Το πρώτο μέρος εξετάζει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ του κλίματος και των ενεργειακών πολιτικών, καθώς και των συναφών προκλήσεων. Ορισμένες αλληλεπιδράσεις είναι θετικές, μερικές είναι αρνητικές.  Το δεύτερο μέρος επικεντρώνεται στις πιθανές συγκρούσεις κατά την τιμολόγηση του άνθρακα στην υπάρχουσα ενεργειακή πολιτική (μέσα και τρόπος).  Το τρίτο μέρος περιγράφει τις επιλογές για την εξασφάλιση, την πλήρη ενσωμάτωση των πολιτικών για τον άνθρακα και την ενέργεια, τα μέσα για την επιτάχυνση της ανάπτυξης  του μοντέλου χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.  Η έκθεση...

Η έκδοση “Ενεργειακή Φτώχεια στην Ελλάδα 2.0” περιλαμβάνει τις νεότερες πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και την Ελλάδα, όπως η ίδρυση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για την Ενεργειακή Φτώχεια, η αναθεώρηση του πακέτου πολιτικών «Καθαρή Ενέργεια για όλους», η εισαγωγή του νόμου για τις Ενεργειακές Κοινότητες στην Ελλάδα κ.ά., καθώς και μέρος των αποτελεσμάτων της έρευνας γνώμης σχετικά με την ευαισθητοποίηση των πολιτών γύρω από το φαινόμενο της ενεργειακής φτώχειας. Η έκδοση είναι αποτέλεσμα συνεργασίας του Iδρύματος Χάινριχ Μπελ, του INZEB και του Πολυτεχνείου Κρήτης.  Εκτιμάται ότι πάνω από 50 εκατομμύρια νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζουν σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας, έχουν δηλαδή περιορισμένη ή καμία πρόσβαση σε βασικές ενεργειακές υπηρεσίες (θέρμανση, ψύξη, φωτισμός), γεγονός που επιφέρει δυσμενείς συνέπειες τόσο στην υγεία και την ευημερία τους, όσο και στο περιβάλλον.  Με αφορμή την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δημιουργήσει ένα παρατηρητήριο για τη ...

Ένα ερώτημα που τίθεται είναι πώς μπορεί να οργανωθεί η ενεργειακή μετάβαση σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι αναπτυσσόμενες χώρες αγωνίζονται για τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια επειδή δεν διαθέτουν τα οικονομικά και τεχνικά μέσα; Μια νέα αναφορά πολιτικής από το Ινστιτούτο Προηγμένων Μελετών Αειφορίας (Institute for Advanced Sustainability Studies - IASS) επικεντρώνεται στους κινδύνους μιας άνισης μεταβατικής περιόδου και κάνει συγκεκριμένες προτάσεις για την πρόληψη τέτοιων κινδύνων. Στη συγγραφή της πολιτικής τους «Αντιμετώπιση του κινδύνου μιας άνισης μετάβασης στην ενέργεια με χαμηλές εκπομπές άνθρακα», οι συγγραφείς Laima Eicke, Silvia Weko και Prof. Andreas Goldthau από την IASS γράφουν ότι η επίτευξη των τεχνολογικών και οικονομικών προϋποθέσεων για μια παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση είναι κρίσιμη. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος οι αναπτυσσόμενες χώρες να μην είναι σε θέση να κάνουν την αλλαγή σε περισσότερο φιλικά προς το περιβάλλον ενεργειακά συστήματα και να συνεχίσουν να υστ...

Τη διετία 2020-2022 θα αποσυρθούν λιγνιτικές μονάδες ισχύος 1 GW, ενώ θα ακολουθήσει η δεύτερη μεγάλη φάση απόσυρσης τη διετία 2022-2025, με το «σβήσιμο» επιπλέον 2,2 GW Με τρία χρονικά ορόσημα θα γίνει το σβήσιμο των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα που παρουσίασε χθες η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.   Συγκεκριμένα τη διετία 2020-2022, προγραμματίζεται το πρώτο μεγάλο κύμα απόσυρσης λιγνιτικών μονάδων συνολικής ισχύος 1 GW ενώ θα ακολουθήσει το δεύτερο μεγάλο κύμα τη διετία 2022-2025 με το σβήσιμο επιπλέον 2,2 GW. Σύμφωνα με το ΕΣΕΚ αρχής γενομένης από τα 3,9 GW που είναι η εγκατεστημένη ισχύς των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ σήμερα, το 2022 θα μειωθεί στα 2,9 GW, και το 2025 μόλις στα 0,7 GW που θα διατηρηθούν οπωσδήποτε έως και το 2027, ενώ το 2030 προβλέπεται ότι η εγκατεστημένη ισχύς σε μονάδες παραγωγής από λιγνίτη θα είναι μηδενική. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα 700 MW που προβλ...

Σήμερα (4/11/2019) το Διεθνές Πρακτορείο Ενέργειας (ΙΕΑ) εξέδωσε μελέτη με θέμα την Ενεργειακή Απόδοση 2019. Από το 2015, οι βελτιώσεις της παγκόσμιας ενεργειακής έντασης αποδυναμώνονται κάθε χρόνο. Η έκδοση Ενεργειακή Απόδοση 2019 εξετάζει τους λόγους αυτής της επιβράδυνσης, που έχει σημαντικές επιπτώσεις για τους καταναλωτές, τις επιχειρήσεις, τις κυβερνήσεις και το περιβάλλον. Ο ρυθμός με τον οποίο οι τεχνολογίες που καταναλώνουν ενέργεια γίνεται όλο και πιο αποτελεσματικός  και συγχρόνως οι κοινωνικές αλλαγές αυξάνουν τη ζήτηση ενέργειας ταχύτερα από ό, τι οι τεχνολογικές αλλαγές μπορούν να καλύψουν. Επιπλέον, η πρόοδος όσον αφορά την πολιτική και τις επενδύσεις παραμένει σταθερή. Εκτός από την παρακολούθηση των τάσεων στην πολιτική ενεργειακής απόδοσης, τις επενδύσεις και την τεχνολογία, η συγκεκριμένη έκθεση υπογραμμίζει πως η ψηφιοποίηση των κατοικιών, των επιχειρήσεων και των συστημάτων μεταφορών προσφέρει τεράστιες ευκαιρίες για βελτίωση της ενεργειακής από...

Η εταιρεία BIG, δανέζικη αρχιτεκτονική-τεχνική εταιρεία που δραστηριοποιείται παγκοσμίως, ολοκλήρωσε την "καθαρότερη" μονάδα παραγωγής ενέργειας από σκουπίδια στον κόσμο στην Κοπεγχάγη της Δανίας, η οποία συμπληρώνεται με μια τεχνητή πίστα σκι που είναι ανοιχτή όλο το χρόνο. Το CopenHill, επίσης γνωστό ως Amager Bakke, είναι ένα εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που βρίσκεται σε βιομηχανική περιοχή της Κοπεγχάγης και μπορεί να μετατρέψει 440.000 τόνους αστικών αποβλήτων-σκουπιδιών σε καθαρή ενέργεια ετησίως. Σχεδιάστηκε από την BIG και έχει διπλό ρόλο πέρα αυτού της ηλεκτροπαραγωγής, ως δημόσιας υποδομής που είναι γεμάτη με μονοπάτια πεζοπορίας, με πεζοδρόμια και πίστες για σκι στην οροφή του, ενώ επιπλέον φέρει τον ψηλότερο τεχνητό τοίχο αναρρίχησης στον κόσμο στην πρόσοψή του. Ως μονάδα παραγωγής ενέργειας, το CopenHill είναι τόσο “καθαρό”  καθώς είναι εξοπλισμένο με τις πιο σύγρονες αντιρρυπαντικές τεχνολογίες, ενώ το οικοδομικό του κέλυφος και η ...

Στις προσπάθειες για να καταστήσει το δίκτυο τηλεθέρμανσης ουδέτερο από εκπομπές CO2, η εταιρεία Fortum (πάροχος θερμικής ενέργειας – Φινλανδική εταιρεία με πάνω από το 50% μέτοχος το Δημόσιο) ανακοίνωσε ότι θα διακόψει τη χρήση άνθρακα στην πόλη Espoo της Φινλανδίας το 2025. Η γεωθερμική ενέργεια αποτελεί μέρος του ευρύτερου συνδυασμού τεχνολογιών καθαρής ενέργειας για την υποστήριξη αυτών των σχεδίων. Η Fortum και ο Δήμος του Espoo έχουν δεσμευτεί να προωθήσουν τη θέρμανση αστικών περιοχών με μηδενική χρήση άνθρακα στο δίκτυο τηλεθέρμανσης που λειτουργεί στις περιοχές Espoo, Kauniainen και Kirkkonummi, κατά τη δεκαετία του 2020. Οι εργασίες, για την ανάπτυξη του συγκεκριμένου σχεδίου, επιταχύνθηκαν με έναν νέο ενδιάμεσο στόχο, να σταματήσουν τη χρήση άνθρακα το 2025. Το συγκεκριμένο έργο ονομάζεται Espoo Clean Heat . «Η απόφαση της Fortum να διακόψει τη χρήση του άνθρακα και να πετύχει τη θέρμανση αστικών περιοχών με καθαρές πηγές ενέργειας είναι η πιο σημαντική δράση γι...

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 25 Σεπτεμβρίου τρεις συστάσεις για να βοηθήσει τα Κράτη μέλη της ΕΕ να εφαρμόσουν την οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση, η οποία είναι μία από τις εμβληματικές κατευθυντήριες οδηγίες στα πλαίσια  του «Καθαρή Ενέργεια για Όλους τους Ευρωπαίους», όπου η ΕΕ έχει θέσει τον στόχο η Ενεργειακή Απόδοση να αυξηθεί τουλάχιστον 32,5% έως το 2030. Δεδομένου ότι η Ενεργειακή Απόδοση αποτελεί πρωταρχικό στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι συστάσεις παρέχουν λεπτομερείς οδηγίες για την εφαρμογή της υποχρέωσης εξοικονόμησης ενέργειας για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2021 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, αναθεωρημένες διατάξεις μέτρησης και τιμολόγησης για τη θερμική ενέργεια, καθώς και βελτίωση της απόδοσης στη θέρμανση και την ψύξη. Ο αντιπρόεδρος Maroš Šefčovič κάλεσε τις Εθνικές Αρχές να εντείνουν τις προσπάθειές τους για τον εκσυγχρονισμό των οικονομιών τους, λέγοντας: «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η εθνική συνεισφορά στην ενεργειακή απόδοση θα ανέλθε...

Οι επενδύσεις, σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε όλο τον κόσμο, εισέρχονται σε μια νέα φάση που θα απαιτήσει από τις κυβερνήσεις και τον ιδιωτικό τομέα να ξανασκεφτούν τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσουν τα έργα τους.  Την τελευταία δεκαετία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική, διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην πρόσβαση σε  ενεργειακές υπηρεσίες καθώς και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Ωστόσο,  τα τελευταία δύο χρόνια, οι παγκόσμιες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν μειωθεί. Οι παγκόσμιες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κορυφώθηκαν το 2017 στα 326,3 δισεκατομμύρια δολάρια και το 2018 μειώθηκαν κατά 11,5% στα 288,9 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με την Bloomberg New Energy Finance. Επιπλέον  μειώθηκαν κατά 14% το πρώτο εξάμηνο του 2019 σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2018.

Επιτάχυνση στις διαδικασίες κατά 6 μήνες για τις "πράσινες" επενδύσεις φέρνει η κατάργηση της άδειας εγκατάστασης που προβλέπει το αναπτυξιακό πολυνομοσχέδιο το οποίο βρίσκεται  σε διαβούλευση. Τα έργα που επηρεάζει θετικά η κατάργηση της υποχρέωσης λήψης άδειας εγκατάστασης, είναι όσα ανήκουν στις παρακάτω κατηγορίες:  

Για χρόνια, το υδρογόνο προωθείται σαν ένα καθαρό και αποτελεσματικό καύσιμο, ικανό να τροφοδοτήσει την οικονομία, τις μεταφορές και τη βιομηχανία. Οι επενδύσεις που λαμβάνουν χώρα στις μέρες μας σηματοδοτούν την έναρξη της επανάστασης του υδρογόνου. Έχει τη δυνατότητα να στηρίξει την Οικονομία, ενώ οι μόνες εκπομπές του είναι λίγο καθαρό νερό. Οι προβλέψεις μιας επικείμενης «επανάστασης για το υδρογόνο» αμφιταλαντεύονται εδώ και δεκαετίες. Μέχρι στιγμής, η επανάσταση ήταν αόριστη, αλλά αυτό θα μπορούσε να αλλάξει. Οι τεχνολογίες καυσίμου υδρογόνου βρίσκονται σε ανοδική εξέλιξη. Η Κίνα επιδιώκει να διοχετεύσει ένα εκατομμύριο οχήματα με κυψέλες καυσίμου υδρογόνου στους δρόμους της μέχρι το 2029 και μέχρι το 2023 θα έχει επενδύσει περισσότερα από 17 δισεκατομμύρια δολάρια σε τεχνολογίες υδρογόνου. Η Ιαπωνία προετοιμάζεται να πραγματοποιήσει τη δεύτερη Υπουργική Σύνοδο για το υδρογόνο, ένα διεθνές φόρουμ που ξεκίνησε το 2018 για την προώθηση της παγκόσμιας υιοθέτησης υδρογόνου. Το Ην...

Ο ενεργειακός τομέας και o οικοδομικός κλάδος αντιπροσωπεύουν πάνω από το 40% των εκπομπών στη βιομηχανία παγκοσμίως σύμφωνα με τη διεθνής οργάνωση World Resources Institute (WRI). Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός και οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής συνεχίζουν να αυξάνονται, αυτό οδηγεί στο να οικοδομήσουμε υπεύθυνα - δημιουργώντας χώρους υψηλής ποιότητας για τους ανθρώπους, μειώνοντας ταυτόχρονα και το περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα. Το Powerhouse Brattørkaia στη Νορβηγία, που είναι το βέλτιστο ενεργειακά κτίριο στον κόσμο, στοχεύει να θέσει ένα νέο πρότυπο στην κατασκευή των κτιρίων του αύριο. Το συγκεκριμένο κτίριο, που βρίσκεται στην Νορβηγία, παράγει περισσότερη ενέργεια από ό,τι καταναλώνει κατά τη διάρκεια λειτουργίας του, συμπεριλαμβανομένων και των ενεργειακών ισοζυγίων στη φάση της κατασκευής.  

Το Citizens’ Energy Forum ιδρύθηκε το 2008 και συνεδριάζει ετησίως για να διερευνήσει τις προοπτικές και το ρόλο των καταναλωτών στην ενεργειακή αγορά της ΕΕ. Όπως και πέρυσι, η εκδήλωση διοργανώνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την Επιτροπή Κανονισμού για τις Ρυθμιστικές Υπηρεσίες (CRU), την ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή ενέργειας και νερού της Ιρλανδίας.

Σύμφωνα με δεδομένα της GlobalData, τις επιδόσεις της Ελλάδας ακολούθησε Ισπανία και η Πορτογαλία, με 4 και 2 έργα, αντίστοιχα. Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν άλλωστε τα στοιχεία που εξέδωσε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας το προηγούμενο διάστημα, τα οποία συνθέτουν μία εικόνα σημαντικής ανόδου της αγοράς ηλιακής ενέργειας. Υπενθυμίζεται επίσης ότι σύμφωνα με τη ΡΑΕ, άνω των 6 GW νέας φ/β ισχύος, που μεταφράζεται  σε περισσότερα από 500 νέα έργα, βρίσκονται στην ουρά για την χορήγηση αδειών παραγωγής, προκειμένου να συμμετάσχουν στις επερχόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες.

Η αρμόδια ομάδα της Παγκόσμιας Τράπεζας έχει κάνει ήδη επαφές με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη στην Ελλάδα - με εξαίρεση τη ΔΕΗ, λόγω άρνησης της προηγούμενης διοίκησης Σχέδιο μετατροπής της Δυτικής Μακεδονίας σε  Κέντρο Αποθήκευσης Ενέργειας που θα εξυπηρετεί και τις χώρες των Βαλκανίων εξετάζει η Κομισιόν σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα.  Στο πλαίσιο της ομαλής μετάβασης από τα στερεά καύσιμα στις ΑΠΕ περιοχών άμεσα εξαρτώμενων από το λιγνίτη και τον άνθρακα η Κομισιόν έχει αναθέσει στην Παγκόσμια Τράπεζα την κατάρτιση τεχνικοοικονομικής για την υποκατάσταση των στερεών καυσίμων και της οικονομικής δραστηριότητας στις περιοχές Δυτικής Μακεδονίας στην Ελλάδα και Σιλεσία στην Πολωνία. 

Περισσότερη θερμική ενέργεια απορρίπτεται από τα καλά θερμομονωμένα σπίτια σε σύγκριση με αυτά χαμηλής έως ανύπαρκτης μόνωσης. Σε απόλυτα μεγέθη, η ενεργειακή κατανάλωση συνεχίζει να μειώνεται καθώς η θερμομονωτική επάρκεια του κτιρίου βελτιώνεται, όμως η τάση των ενοίκων-χρηστών για περαιτέρω κατανάλωση θερμικής ενέργειας ολοένα και αυξάνεται. Η συγκεκριμένη διαπίστωση είναι το αποτέλεσμα της μεγαλύτερης μελέτης που εκπονήθηκε στη Γερμανία αναφορικά με την κατανάλωση θερμικής ενέργειας σε κατοικίες. Η μελέτη εκπονήθηκε για λογαριασμό του Εuropean Association on Consumption-Related Energy Cost (Europäischer Verein zur verbrauchsabhängigen Energiekostenabrechnung E.V.V.E). Το συμπέρασμα του συγκεκριμένου εγχειρήματος ήταν πως όσο καλύτερη είναι η θερμομονωτική συμπεριφορά και τα μέτρα ενεργειακής εξοικονόμησης, τόσο λιγότερη είναι η ανησυχία των ενοίκων-χρηστών για την κατανάλωση θερμικής ενέργειας.

Συχνά λόγος γίνεται για τη χάραξη  εθνικής ενεργειακής πολιτικής τόσο σε Κεντρικό, όσο και σε Περιφερειακό ή Δημοτικό επίπεδο. Δυστυχώς στην Ελλάδα το σύστημα διακυβέρνησης είναι κεντροβαρές αφήνοντας ελάχιστες πρωτοβουλίες στις Περιφέρειες και τους Δήμους, εντάσσοντας  τον όποιο σχεδιασμό και δράση στο αντίστοιχο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα. Στη Δυτική Μακεδονία υπάρχουν ήδη τρείς μεγάλες πόλεις (Κοζάνη, Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο) που θερμαίνονται από δίκτυα τηλεθέρμανσης, ενώ στη φάση της κατασκευής βρίσκεται η τηλεθέρμανση Φλώρινας. Η πηγή θερμότητας για τέτοιου είδους εγκαταστάσεις προέρχεται από την ανακτώμενη θερμότητα στους Θερμοηλεκτρικούς Σταθμούς της ΔΕΗ που βρίσκονται στην περιοχή. Το συγκεκριμένο άρθρο δεν θα αναφερθεί σε μεγάλης κλίμακας εγκαταστάσεις. Στόχος είναι η ανάδειξη της πρόκλησης μικρής κλίμακας τηλεθερμάνσεων. Μικρής κλίμακας θεωρούνται συστήματα τηλεθέρμανσης ονομαστικής θερμικής ισχύος 150KW μέχρι 3ΜW.

Το ανεκμετάλλευτο δυναμικό για θέρμανση και ψύξη από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) παραμένει ιδιαίτερα υψηλό σε ευρωπαϊκό επίπεδο παρόλες τις συντονισμένες προσπάθειες για την αξιοποίησή του, γεγονός το οποίο καθιστά επιτακτική την προώθηση αποδοτικότερων μέτρων πολιτικής. Στο συγκεκριμένο εγχείρημα κομβικός είναι ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών, αφού δύνανται να συμβάλλουν στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό και εφαρμογή ολοκληρωμένων σχεδίων προώθησης τεχνολογιών ΑΠΕ για θέρμανση και ψύξη. Το Άρθρο 14 της Οδηγία 2012/27/ΕΕ για την ενεργειακή απόδοση προβλέπει την εκπόνηση από τα Κράτη-Μέλη της περιεκτικής αξιολόγησης του δυναμικού υλοποίησης της συμπαραγωγής υψηλής απόδοσης και της αποδοτικής τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Επιπρόσθετα, τα Κράτη-Μέλη οφείλουν να υιοθετούν πολιτικές με σκοπό την προώθηση της αποδοτικής θέρμανσης και ψύξης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, δίνοντας έμφαση κυρίως στη συμπαραγωγή υψηλής απόδοσης. Η αξιολόγηση των αποδοτικότερων τεχνο...